sınavbankası.com sinavbankasi.org forum.sinavbankasi.org
Merhaba. Bilgi, paylaşım ve ekip ruhu taşıyanların buluşma noktasına hoş geldiniz. Üye iseniz kullanıcı adınız ve şifrenizle foruma giriniz. Eğer üye değilseniz forumu daha ayrıntılı ve sorunsuz kullanabilmek için lütfen rahatsız edici ve abartılı olmayan bir rumuz seçerek uygun tanıtım bilgileriyle www.sinavbankasi.org veya www.sınavbankası.com sitesinden erişebileceğiniz yeni forumumuza üye olunuz.

Web sitemizde adı geçen lisanslı program ve dosyalar sunucumuzda tutulmaz. Adres bağlantıları (linkler) alıntı olup varsa mülkiyeti size ait, ama usülsüz yüklenmiş içeriği bildirirseniz gereği hemen yapılacaktır.

Yazışmalarda ana dilimizin doğru kullanımı, saygı ve nezaket kurallarına uyum beklenerek hassasiyetle takip edilmektedir. Sorularınızı, takip kolaylığı için bir mesajda en çok üç tane olacak şekilde, daha önce gönderilmiş olanların devamı olarak değil ayrı başlıklarda, konusunu da matematiğin hangi alanı içinde olduğunu belirterek yine www.sinavbankasi.org veya www.sınavbankası.com adreslerinden ulaşabileceğiniz yeni forumumuzun doğru bölümlerine yazınız ve tam anlaşılabilmesi için uygun şekilde parantez kullanınız.

Problemlerinizi hiçbir karşılık düşüncesi gözetmeksizin çok kısıtlı zamanlarından fedakârlıkla çözen sayın hocalarımıza hürmet gösterilmesi de bilhassa beklenmekte olup kurallara uymayanların mesajları ve gerekirse üyelikleri silinmektedir.
Giriş yap

Şifremi unuttum

En son konular
» Trigonometri Soruları - 1
Paz Mayıs 28, 2017 3:53 pm tarafından Honore

» Sayma İlkeleri
C.tesi Mart 11, 2017 8:37 am tarafından Honore

» Doğal Sayılar
C.tesi Ekim 15, 2016 9:39 am tarafından Honore

» Trigonometrik İşlem - Özdeşlikler (2 Soru)
Salı Ekim 11, 2016 10:05 am tarafından Honore

» PERMÜTASYON
Çarş. Eyl. 21, 2016 7:46 am tarafından Honore

» Trigonometrik Denklem
Çarş. Eyl. 07, 2016 11:27 am tarafından Honore

» TRİGONOMETRİ - soru çözümleri6 (paylaşım)
Ptsi Eyl. 05, 2016 11:21 am tarafından Honore

» Ters Fonksiyonların Türevleri (3 soru)
Çarş. Ağus. 31, 2016 10:57 am tarafından Honore

» İntegral (3 soru)
Çarş. Tem. 13, 2016 10:08 am tarafından Honore

» Olasılık
Perş. Haz. 30, 2016 8:57 am tarafından Honore

» Olasılık
Paz Haz. 12, 2016 12:16 pm tarafından Honore

» OLASILIK
Cuma Nis. 22, 2016 11:32 am tarafından Honore

» TÜREV
Çarş. Ocak 27, 2016 1:06 pm tarafından Honore

» Permütasyon - Sayma İlkeleri
Çarş. Ocak 06, 2016 12:06 pm tarafından Honore

» EBAS ve EKÜS Toplamı
Paz Ara. 13, 2015 1:06 pm tarafından Honore

» Matris, Lineer Cebir (4 soru)
Çarş. Ara. 02, 2015 10:59 am tarafından Honore

» Doğal Sayılar (2 Soru)
Perş. Ekim 22, 2015 9:50 am tarafından Honore

» Çift Doğal sayılar Toplamı
Salı Ekim 20, 2015 7:44 am tarafından Honore

» bölme
Perş. Ağus. 27, 2015 1:36 pm tarafından Honore

» çokgende açı
C.tesi Ocak 10, 2015 7:43 am tarafından ozlem77

» çemberin analitiği
Paz Ocak 04, 2015 12:20 pm tarafından Honore

» Sayıların Terslerinin Toplamının Minimum Değeri
Ptsi Ekim 27, 2014 2:31 pm tarafından Honore

» Doğrunun Analitiği
Çarş. Mart 12, 2014 10:03 am tarafından Honore

» Polinomlarda Bölme ve Kalan
Salı Şub. 25, 2014 12:14 pm tarafından Honore

» Basit Faiz
Perş. Şub. 13, 2014 2:03 pm tarafından Honore

» Üçüncü Derece Denklem
Ptsi Ocak 27, 2014 12:26 pm tarafından Honore

» Karmaşık Sayılarda Logaritma
Ptsi Ocak 20, 2014 12:17 pm tarafından Honore

» Güvender Yayınları 11. Sınıf Matematik Soru Bankası Çözümleri
Paz Ocak 12, 2014 10:27 am tarafından Honore

» Polinom
Cuma Kas. 08, 2013 2:58 pm tarafından Honore

» Trigonometri
Salı Kas. 05, 2013 12:48 pm tarafından Honore

» Doğrunun Analitiği
Ptsi Ekim 28, 2013 12:11 pm tarafından Honore

» karede açı sorusu
C.tesi Ekim 26, 2013 12:11 pm tarafından Honore

» Tek veya Çift Bilinmeyenli Denklemle Yaş Problemi Çözümü
C.tesi Ekim 19, 2013 12:53 pm tarafından Honore

» Parabollerin Teğeti
Çarş. Ekim 16, 2013 12:34 pm tarafından Honore

» Düzgün Beşgende Açı
Ptsi Ekim 14, 2013 2:02 pm tarafından Honore

» Birim Katsayılı Doğrusal Denklem Çözümünde Kombinasyon Kullanımı
Çarş. Ekim 02, 2013 10:47 am tarafından Honore

» Karmaşık Sayılarda Toplama
Ptsi Eyl. 30, 2013 8:51 am tarafından Honore

» Toplam Sembolü - İspat
Paz Eyl. 15, 2013 7:58 am tarafından Mesut MUTLU

» ikinci derece denklem
Paz Eyl. 01, 2013 11:51 am tarafından Honore

» Karede Uzunluk
Cuma Ağus. 23, 2013 11:13 am tarafından Honore

» Üçgende Açı
Cuma Ağus. 09, 2013 11:29 am tarafından Honore

» Logaritmik Denklem
Çarş. Tem. 24, 2013 11:51 am tarafından Honore

» Kompleks Sayının Kuvveti
Ptsi Tem. 22, 2013 7:50 pm tarafından Honore

» Üçgende Uzunluk
Ptsi Tem. 22, 2013 7:27 pm tarafından Honore

» modüler aritmetik
Ptsi Tem. 22, 2013 11:46 am tarafından Honore

» Dik Üçgende Açı
Çarş. Tem. 17, 2013 11:14 am tarafından Honore

» TAŞINIYORUZ ...
Salı Tem. 09, 2013 1:33 pm tarafından superkiz_zehra

» Üçgende Açı
Cuma Haz. 28, 2013 8:05 am tarafından Honore

» Köklü Sayılar (4 Soru)
Paz Haz. 23, 2013 7:27 am tarafından Honore

» Ters Fonksiyon ve Görüntü Kümesi
C.tesi Haz. 01, 2013 2:51 pm tarafından Honore

» 10. Sınıf MEB Geometri Ders Kitabı
Salı Mayıs 21, 2013 6:37 am tarafından nisanyağmur

» Matris ve Determinant Ders Notları
Ptsi Mayıs 13, 2013 6:18 am tarafından forumcu3

» ALTIN ORAN
Perş. Mayıs 09, 2013 6:47 pm tarafından Mesut MUTLU

» dik üçgen
Perş. Mayıs 09, 2013 6:45 pm tarafından Mesut MUTLU

» İntegral
Paz Mayıs 05, 2013 8:24 pm tarafından Honore

» Artık Sorularınızı Bu Siteye Yükleyin Kalıcı olsun.
Paz Mayıs 05, 2013 10:49 am tarafından anilder

» Bazı İktisat - Ekonomi Kitapları (Çoğunlukla İngilizce)
C.tesi Mayıs 04, 2013 10:48 am tarafından Honore

» Trigonometrik Limit
C.tesi Mayıs 04, 2013 9:20 am tarafından Honore

» İntegral
Cuma Mayıs 03, 2013 2:28 pm tarafından Honore

» Mutlak Değerli Üçüncü Derece Denklem
Perş. Mayıs 02, 2013 11:25 am tarafından Honore

» Türevde Dönüm (Büküm) Noktası (Inflection Point)
Perş. Mayıs 02, 2013 10:51 am tarafından Honore

» Dörtgende Alan
Çarş. Mayıs 01, 2013 2:06 pm tarafından Honore

» Düzgün Altıgende Açı
Salı Nis. 30, 2013 1:51 pm tarafından Honore

» Dairede Alan
Ptsi Nis. 29, 2013 2:35 pm tarafından Honore

» İntegral Soruları
Ptsi Nis. 29, 2013 6:03 am tarafından anilder

» İntegral Çözümleri (1983 - 1998), (2006 - 2010) ve (2010 - 2012)
Paz Nis. 28, 2013 11:42 am tarafından Honore

» A T A T Ü R K ve Matematik
Paz Nis. 28, 2013 8:00 am tarafından Honore

» Çemberin Analitiği
C.tesi Nis. 27, 2013 12:19 pm tarafından Honore

» Lüzumsuz Bilgiler Ansiklopedisi
C.tesi Nis. 27, 2013 10:00 am tarafından Honore

» II. Dereceden Denklemler ve Eşitsizlikler Çıkmış ÖSS Soruları ve Çözümleri
Cuma Nis. 26, 2013 8:23 pm tarafından esrakont

» Trigonometrik İntegral (ve Türev)
Perş. Nis. 25, 2013 2:23 pm tarafından Honore

» Dikdörtgende Uzunluk
Perş. Nis. 25, 2013 10:31 am tarafından Honore

» 2011 LYS MATEMATİK SORULARI
Perş. Nis. 25, 2013 9:59 am tarafından Honore

» 2011 LYS GEOMETRİ SORULARI
Perş. Nis. 25, 2013 9:57 am tarafından Honore

» 57. Piyade Alayı
Perş. Nis. 25, 2013 6:21 am tarafından Honore

» En İyi (Kazandıran) Meslekler 2013 Sıralaması
Çarş. Nis. 24, 2013 12:08 pm tarafından Honore

» Trigonometri (Üçgende Açı) - Fonksiyon (Periyot) (2 soru)
Çarş. Nis. 24, 2013 11:54 am tarafından Honore

» 23 Nisan Kutlu Olsun
Salı Nis. 23, 2013 6:55 am tarafından Honore

» Limit
C.tesi Nis. 20, 2013 9:59 am tarafından Honore

» Ters Trigonometrik Fonksiyon İntegrali
C.tesi Nis. 20, 2013 8:36 am tarafından Honore

» Üstel Trigonometrik Fonksiyon Limiti
Cuma Nis. 19, 2013 9:23 am tarafından Honore

» DÜNYANIN BÜTÜN ÇİÇEKLERİNİ...
Cuma Nis. 19, 2013 7:48 am tarafından Honore

» Üçgenler (4 soru)
Perş. Nis. 18, 2013 2:32 pm tarafından Honore

» Doğrunun Analitiğinde Simetri
Çarş. Nis. 17, 2013 11:08 am tarafından Honore

» Trigonometrik Ters Dönüşüm, Toplam ve Fark Formülleri Uygulaması
Çarş. Nis. 17, 2013 9:52 am tarafından Honore

» Trigonometrik İntegral
Salı Nis. 16, 2013 11:38 am tarafından Honore

» Teğet Eğimi
Salı Nis. 16, 2013 8:34 am tarafından Honore

» Sitemizdeki İsim Değişikliği
Paz Nis. 14, 2013 9:02 pm tarafından Mesut MUTLU

» Olasılık - Hipotez Testi
Paz Nis. 14, 2013 11:53 am tarafından akcagil

» TUSİ-1.Kademe Matematik Olimpiyat Eğitim Kampı
C.tesi Nis. 13, 2013 8:24 pm tarafından Mesut MUTLU

Kimler hatta?
Toplam 6 kullanıcı online :: 0 Kayıtlı, 0 Gizli ve 6 Misafir :: 1 Arama motorları

Yok

Sitede bugüne kadar en çok 268 kişi Ptsi Mart 07, 2011 5:57 pm tarihinde online oldu.
Matematikçiler Facebook
Matematikçiler Facebook Sayfası Tıklayınız

8.sınıf fiilde çatı

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek

8.sınıf fiilde çatı

Mesaj tarafından öğrenci676 Bir Salı Şub. 09, 2010 4:15 pm

FİİLDE ÇATI


Fiillerin özne ve nesneye bağlı olarak kazandığı anlama ve girdiği biçime çatı denir.

Çatı, sadece fiil cümlelerinde aranan bir özelliktir. İsim cümlelerinde hâliyle olmaz.

Fiiller, özne ve nesne alıp almamalarına; belirtilen işin nasıl yapıldığına; işten nesnenin ve öznenin nasıl etkilendiğine göre çatılar ayrılırlar.

Fiil çatılarının oluşmasında hem fiilin anlamı hem de aldığı yapım eki önemlidir.

Çatılarına göre fiiller şunlardır:

1. Öznelerine Göre Fiil Çatıları


Bu başlık altındaki fiillerde özne ve fiil arasındaki ilişki göz önüne alınır.

Öznenin fiille şu ilişkileri olabilir:

]Özene fiilde anlatılan işi kendisi yapabilir.
]Başkasının yaptığı işten etkilenebilir.
]İşi kendisi yapıp yine ondan kendisi etkilenebilir.
]İşi başkalarıyla birlikte ya da karşılıklı yapabilir.


a. Etken Fiil


-Etken fiilin belirttiği işi, oluşu, hareketi, durumu ve kılışı yapan öznenin kendisidir.
-Özne gerçek öznedir.
-Dilimizde tüm fiiller kök hâlinde iken etkendir.
-Bu fiiller geçişli de olabilir geçişsiz de.


Yaşlı nine, çocuktan kendisini karşı tarafa geçirmesini istedi.
Çocuk da öğrenciliğin verdiği bir bilinçle seve seve ona yardım etti.


b. Edilgen Fiil


Gerçek öznesi söylenmeyen (ve bilinmeyen) fiillerdir.

Cam kırıldı kimin kırdığı belli değil
Bir bildiri okundu. Okuyan belli değil
Ev satıldı.


*Fiile "-ol, -on" ekleri getirilerek yapılır.
Kapı açıldı
Araba yıkandı.


*Bu tür fiillerin öznesi sözde öznedir. Yüklemde bildirilen işten etkilenen varlık cümlede özne gibi kullanılır, ama asıl özne söylenmemiştir.Kapı ve araba açma ve yıkama fiillerini yapan değil, bu fiillerden etkilenen varlıklardır.

*Bazı cümlelerde işi yapan "tarafından" sözüyle ya da "-cE" ekiyle belirtilebilir.
Hırsızlar polis tarafından yakalanamadı.
Bu kararlar milletçe verilmedi.


*Sözde ya da gerçek öznesi olmayan edilgen ve geçişsiz fiiller de vardır:
Bu sıcakta uyunmaz.
Bu söze gülünür.
Yarın pikniğe gidilecek.
Burada kalınacak.


c. Dönüşlü Fiil


-Öznenin işi yaparken aynı zamanda o işten etkilendiğini gösteren fiillerdir. Yani fiili yan da ondan etkilenen de öznedir.
-Özne gerçek öznedir.
-Nesne yoktur.
- Fiile "-l, -n" ekleri getirilerek yapılır.
-Bu fiiller nesne alamazlar; geçişsizdirler.


Kızlar süslendi; delikanlılar güzelce giyindi.
Adam hep kendisiyle övünüyor.


*Tabiat olayları ile ilgili dönüşlü fiillerde "yapma" anlamı yerine "kendi kendine olma" anlamı vardır.
Karlar tepelere doğru çekildi.
Sıcaklardan dolayı gölün suyu çekildi.
Öğleye doğru hava açıldı.
Havalar ısınınca buzlar çözüldü.


*Bazı fiillerin edilgen şekilleriyle dönüşlü şekilleri farklı ekle yapılır:
Sevmek > sevinmek > sevilmek


Dövmek > dövünmek > dövülmek

Giymek > giyinmek > giyilmek

Görmek > görünmek > görülmek

*İsme getirilen "-lEn" ekiyle fiile getirilen "-İş" ve "-lEş" eki de dönüşlülük anlamı katabilir:
O gün pek içlendim.
Trafik polisini görünce adam tutuştu.
Birazdan sakinleşir.


Not: Edilgen fiille dönüşlü fiil karıştırılabilir:
Özgür konferansta oldukça sıkıldı. dönüşlü
Sabaha kadar kurşun sıkıldı. edilgen


d. İşteş Fiil


-Fiilde bildirilen işin birden fazla kişi tarafından yapıldığını; işi beraber ya da karşılıklı yaptıklarını bildiren fiillerdir.
"-ş" ekiyle yapılır.


Dövüşmek, uçuşmak, gülüşmek, görüşmek...

*Ya "birlikte" ya da "karşılıklı" anlamı katar.

Kuşlar uçuştu birlikte
Çocuklar gülüştü. birlikte
Öğrenciler kaçıştı. birlikte


Arada bir yazışırız. karşılıklı
Onunla Ankara'da tanıştık. karşılıklı


*Bazı filler "ş" sesini yapılarında barındırır ve işteşlik ifade ederler. Bunlara anlamca işteş fiiller de denebilir.
Yarışmak, savaşmak, üleşmek, güreşmek, barışmak, konuşmak...


*Bazı işteş fiiller bir durumdan başka bir duruma geçmeyi ifade ederler. Bunlarda işteşlik anlamı zayıftır.
Buharlaşmak, güzelleşmek, ağırlaşmak, sertleşmek, sakinleşmek...
Durum, gün geçtikçe kötüleşiyor.
Hasta, biraz daha iyileşti.
Güneşte fazla kaldığından iyice esmerleşti.
Rengi giderek koyulaşıyor.


Not: Yapısında "ş" sesi bulunduran bütün fiiller işteş değildir. Bunlara dönüşlü de denebilir.
Dostluğumuz günden güne gelişiyordu.
Sonunda öfkesi yatıştı.
Daracık bir yere sıkıştı.
Boyunda büyük işlere girişti.
Fırtınadan sonra deniz yatıştı.
Otobüs kalkmak üzereyken yetişti.
Evinden uzakta kalmaya alıştı.


*Bazı fiiller "-lE-ş" şeklinde iki ek alarak, bazıları da "-lEş" şeklinde tek ekle işteş yapılırlar.
Kucak-la-ş-, selâm-la-ş-;
Toka-laş, bayram-laş...


*Çoğu nesne alamaz; ama bazı işteş fiiller nesne alabilirler.
Kazandıkları parayı paylaştılar.


2. Nesnelerine Göre Fiil Çatıları


Fiillerin nesne alıp almadıkları, alıyorlarsa hangi özellikleri taşıdığı göz önünde tutulur.

a. Geçişli Fiil


-Belirtili ya da belirtisiz nesne alabilen fiillerdir.
-Bu fiillere "ne?, neyi?, kimi?" soruları sorulduğunda belirtili ya da belirtisiz nesne bulunur.
-İş, kılış fiilleri geçişlidir.


Titizlikle elindeki yazıları inceliyordu.
Son gelişinde Ankara'yı da dolaşmıştı.


*Cümlede nesne kullanılmamış olsa da bu fiiller geçişlidir.
Dikkatli bakmayınca fark edemezsiniz.


b. Geçişsiz Fiil


-Nesne alamayan fiillerdir.
-Oluş ve durum fiilleri geçişsizdir.
-Yükleme nesneyi bulmak için sorulan "ne?, neyi?, kimi?" sorularının cevabı yoktur.


Kar yağdı, tren durdu, ben uyudum, kartallar uçtu, dışarıda kaldı, o da yoruldu...

Not: Bazı fiiller hem geçişli hem geçişsiz olarak kullanılabilirler:Gezmek, dolaşmak, geçmek, sürmek, çalmak,

c. Oldurgan Fiil


Geçişsiz bir fiile "-dİr, -t, -r" eklerinden biri getirilerek fiil geçişli yapılırsa buna oldurgan fiil denir.

Yatmak > yatırmak
Ötmek > öttürmek
Uyumak > uyutmak
Gezmek > gezdirmek.
Kaçmak > kaçırmak


d. Ettirgen Fiil


-Geçişli olduğu hâlde "-dİr, -t, -r" ekleriyle tekrar geçişli yapılan fillerdir. Geçişlilik dereceleri artırılmıştır.
-Fiili bir başkasına yaptırma söz konusudur.
-Oldurgan fiiller ettirgen hâle getirilebilir.


Gazete aldı > aldırdı > aldırttı

Elbiseyi yıkadı > yıkattı > yıkattırdı

İçmek > içirmek > içirtmek

Durdurmak > durdurtmak

Uçmak > uçurmak > uçurtmak > uçurtturmak

Sonuç: Bütün fiiller çatı bakımından öznesine ve nesnesine göre ayrı ayrı iki özelliğe sahiptir:

*Çocuk koşarak yolun diğer tarafına geçti.
Öznesine göre: etken; nesnesine göre: geçişsiz


*Alış veriş listesini evde unuttum.
Öznesine göre: etken; nesnesine göre: geçişli


avatar
öğrenci676

Mesaj Sayısı : 12
NERDEN : muğla

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön


 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz